كه در ذيل تشريح مىشود : 1 - افاعل يا افاعيل : غالب جمع‌هائيكه بر وزن افعل يا افعله و يا افعال باشند بر اين وزن جمع بسته ميشوند مانند : ايدى و اسقيه و اقوال كه ايادى و اساقى و اقاويل ميشوند . و گاهى هم بعضى از اين اوزان را بر جمع مؤنّث سالم جمع مىبندند مانند : اسقيات و انملات . 2 - فعائل : جمع‌هائيكه بر وزن فعال باشند غالبا جمع آنها بر اين وزن آيد مانند جمال و شمال كه جمائل و شمائل مىشود . و گاهى هم آن را بر صيغه جمع مؤنّث جمع مىبندند مانند كلابات و رجالات . 3 - فعالين : جمع اسمائى است كه بر وزن فعلان باشند مانند مصارين وحشاشين كه مفرد آن دو مصران و حشّان مىباشد . تمرين در احاديث زير كه از ائمه معصومين سلام الله عليهم اجمعين نقل شده « اسم جنس ، اسم جمع ، جمع الجمع » را معيّن كنيد ؟ 1 - از حضرت امير المؤمنين عليه السلام : الحدّة ضرب من الجنون لانّ صاحبها يندم فانّ لم يندم فجنونه مستحكم . ( تندخوئى نوعى ديوانگى است زيرا شخص تندخو بعد از آرامش پشيمان مىشود پس اگر پشيمان نشد ديوانگى او پابرجا و استوار است . 2 - از حضرت امير المؤمنين عليه السلام : جمع الخير كلّه في ثلاث خصال : النّظر و السّكوت و الكلام فكلّ نظر ليس فيه اعتبار فهو سهو و